“Autonomico” como esprision d’espanyolismo

Martes, agosto 2, 2011 17:18
Publicau en a categoría purnas

Istos diyas as Cortes d’Aragon han prencipiau a emplegar o twitter como una ferramienta mas de comunicacion. O canal ubierto @cortes_aragon ye una aina important y ye bien util ta siguir l’actualidat d’a camara aragonesa. Pero quereba charrar d’una perversion d’o luengache prou estendillada en iste pais nuestro y que amanixe en a descripcion d’a cuenta de twitter d’as Cortes.

Twitter oficial de las Cortes de Aragón. Parlamento autonómico aragonés.

Ixe adchetivo, autonómico, ye o que s’emplega tamien en muitas atras institucions aragonesas, a “Televisión Autonómica de Aragón”, que mesmo retola asinas os suyos autos, u lo “Gobierno autonómico de Aragón”.

Y por que ye una perversion? Porque endica que no ye un parlamento, ni un gobierno ni una television “completa”, sino que remane a un livel inferior. Remarcar ixe “autonomico” ye dicir que l’important no ye que siga una television publica, u que as Cortes salgan d’a triga d’os aragoneses, sino que ta qui charra, l’important ye que son organismos de segundo livel, devant d’o primer nivel “nacional” que ye l’espanyol ta ells. Y gracias que ye “autonomico” y no pas rechional, como en muitas atras ocasions.

Aragon (y os aragoneses) son sucheto de dreito dende fa mas de 1200 anyos. L’actual Aragon tiene as mesmas mugas que l’antigo Reino fixo en o sieglo XIII. Que problema tienen en dicir “Twitter oficial de las Cortes de Aragón. Parlamento aragonés”? u en dicir “Television publica d’Aragon”? Ta que amenistan remarcar ixe autonomico sino ta remarcar, unatra vegada mas, que Aragon, encara que ye un socheto de dreito, ye condenau a estar en o segundo ran d’as divisions nacionals-estatals?

Quan dicen “autonomico”, quan remarcan “autonomico”, o que son dicindo son “y podetz dar gracias, que l’important ye que somos espanyols”. Y amen.

C.H. Jaca y Voleibol Teruel, fendo un Aragon campeon

Martes, marzo 29, 2011 17:07
Publicau en a categoría purnas

Luitando dende as puntas d’o pais, adedicando esfuerzo y carinyo a esportes no tan mayoritarios, con anyos de triballo cutiano, o C.H.Jaca y o Voleibol Teruel han feito que Aragon tienga mas titols iste anyo. Emplego iste post ta felicitar-los y recullir una reflexion que saliba ayer dende twitter.

Totz femos posible que Aragon siga como ye. Ni millor ni pior, nomas como ye. Os chicotz detalls tamien fan Aragon, y una vegada que os dos equipes (o club de chelo de Chaca y o de voleibol de Teruel) han ganau os titols que disputaban o normal hese estau que dende clubs representatius, medios de comunicacion, etc, s’hese feito un norabuena, un gracias.

Sin dembargo, de no estar por a insistencia en twitter de Vicente Catalan, companyer en Aragon Tv y millor presona, nian os clubs importants d’a Comunidat hesen felicitau a Teruel y Jaca. Por cierto, que os clubs importants en son en funcion de que chugan en esportes de mayorias, porque garra club aragones tien os titols que alzan o Voleibol Teruel u lo C. H. Jaca.

Son istos chicotz detalls os que fan pais. Catapultar l’exito presonal u grupal a un livel colectivo aragones ye cosa de totz, si totz mos alegramos con as victorias y exitos d’a resta d’os aragoneses y no a lo contrario como ha gosau pasar dende que o tiempo ye tiempo y Aragon ye Aragon.

Ser Aragon sin ser

Lunes, septiembre 27, 2010 16:49
Publicau en a categoría purnas

Iste cabo semana han coincidiu tres noticias que amuestran una mica como ye o pais que mos ha tocau vivir. Candidatas, bispes y misses s’han metiu d’alcuerdo ta contrimostrar que Aragon s’esbafa y eslampa por o sumidero d’a storia.

O domingo venio o president espanyol, Jose Luis Rodriguez Zapatero ta refirmar a la candidata d’os socialistas espanyols a la presidencia d’Aragon, Eva Almunia, que ya estio consellera de Cultura con episodios gloriosos como as psicofonias con as monchas de Sixena. Por no charrar d’a situgacion d’o Teyatro Fleta de Zaragoza u d’ixe nunca feito Espacio Goya. Tamien mos ha dito que mos hemos de sentir muit espanyols, y profes que no facio guaire por as luengas d’Aragon mientres estio consellera de Cultura. Con istos avals y con dudas sobre o suyo curriculum, Zapatero la refirmo ta presentar-la contra Rudi. Y como? Charrando d’o legau d’Iglesias, de qui dicio Zapatero que “ha defendido a Aragón, pensando siempre en España“. Ye una manera curiosa ixa d’esfender o pais teniendo a capeza en atro puesto. Por si encara tenebanos dudas en o mitin d’o PSOE no i abio garra, pero garra ni una, bandera d’Aragon.

Iste mesmo domingo s’ha nombrato nuevo Bispe en o Bispau de Teruel-Albarracin. A presona trigata por a curia espanyola (ubiertament d’ultradreita) ha estau lo bispe gallego Carlos Escribano, dica agora, vicario d’a parroquia de Santa Engracia en Zaragoza, vinculada dende fa anyos a l’Opus Dei, como lo propio Escribano que ya estudio en o seminario de l’Opus en Bidasoa. Escribano, que si bien ye gallego, ye verdat que ye d’orichen aragones, ha estau miembro d’o Patronato d’a Fundacion San Valero y, mira tu, d’a Fundacion d’a Universidat San Jorge, por lo que no ye estranio que estase Jose Angel Biel o padrino politico de l’acto relichioso.

Sin salir de Teruel, o salindo, que d’ixo va iste post, a nueva Miss Espanya resulta que ye Miss Teruel. Sin dentrar (que daria t’atro post) en o casposo, masclista y rancio d’os concursos de Misses, resulta que a nueva Miss Espanya ye Paula Guilló, que ye d’Elx en a provincia d’Alicant, en o Pais valenciano. Muito han cambeato as cosas dende que se conoxeba a aragoneses, valencians y catalans como aragoneses, asinas que malament puede estar ista moceta turolense como dicen en os meyos. Atro presonache aragones que no ye aragones.

Y dimpues mos estraniamos que en o Diya Europeo d’as luengas os politicos aragoneses no fagan garra mencion a las luengas aragonesas, si lo que ye important ye estar aragones sin parixer-lo, u mesmo no estando aragones.

Adéu, Espanya? y Aragon

Viernes, junio 4, 2010 17:40
Publicau en a categoría purnas

Ayere o canal publico catalan TV3 emitio o documental Adéu, Espanya?. O documental ye un exercicio de comparanza dentre as situgacions d’atras nacions sin d’estau como Groenlandia, Escocia o Quebec con o caso de Catalunya. A comparanza ye sobre tot, d’a rilacion con l’estau an i son istas nacions (Dinamarca, Reino Unito y Canada) con l’estato espanyol. Tamien se fa un repaso d’a istoria d’os cuatro territorios, que amas ye ripresentata con Playmobils. En o caso de Catalunya  truca o ficacio que se charra en tot inte de Corona d’Aragon y reis d’Aragon (y condes de Barcelona), por cierto. O reportache facio en Catalunya un share d’o 24% y ye a primer vegada que, dende una ambiesta que apuesta de raso por a independencia, se fa un exercicio ochetiu d’a reyalidat economica, churidica y mesmo sentimental d’istos territorios.

Dende Aragon, que amanixe en o report como parti d’a istoria que ha viviu Catalunya y por a sospresa de Ramón y Cajal en saber d’a independencia de Noruega (a la fin d’o repor), ye dificil planteyar una cosa asinas. No nomas por a manca d’intencion en a television publica de charrar ubiertament d’isto, sino por a reyalidat cutiana d’a gran parti d’os aragoneses que nunca no se planteyarian una cosa asinas.
En tot caso, si que se puede pensar que posibilidatz s’ubririan a Aragon en o caso de que Catalunya esdevienga independient y Aragon no.

Planteyaria de manera firme Espanya a travesia central d’o Pirineo? Dixariamos d’estar a chirmana pobre si estasenos a unica muga d’Espanya con a resta d’Europa? Como afectaria a os nuestros zenyos d’identidat saber que una parti d’antiga Corona ye un pais independient atra vegada? Que mos pasaria economicament?

Son dudas que os aragoneses emos de planteyar-nos dilla d’as identidatz y pensando en o bien d’o pais. A primera opcion ye la que ye, pero a mas factible ye ista atra, que Aragon no siga independient pero que os nuestros vecins si. Y nusatros…que en feremos?

Di-me que soi y que he de sentir

Lunes, mayo 24, 2010 17:38
Publicau en a categoría purnas

L’atro diya @tarazonando me deciba en Twitter que El País escribiba sobre a lei de custodia compartida (PDF) aprebada por a nuestra “región”. Ixo a lo menos, deciban en a portalada d’o diario, encara que dimpues, y puestar porque yera escrito dende Barcelona, o testo charraba de Comunidad Autonoma. Dende Aragón Colonial he prebau mientres tres anyos de sinyalar o mal fer de os meyos aragoneses cuan charraban de “estadisticas regionales”, “región” u “economia regional”. Y digo de meyos aragoneses y no pas d’espanyols, como El Pais, que ni tien edicion aragonesa. Ye dificil demanar a atra chent que rispete a legalidat autual d’Aragon cuan os mesmos aragoneses no lo femos.

L’Estatuto d’Aragon, con totas as suyas mancas, dixa esclatero lo que ye Aragon.

  1. Aragón, nacionalidad histórica, ejerce su autogobierno de acuerdo con el presente Estatuto, en el ejercicio del derecho a la autonomía que la Constitución reconoce y garantiza a toda nacionalidad.
  2. Los poderes de la Comunidad Autónoma de Aragón emanan del pueblo aragonés y de la Constitución.
  3. La Comunidad Autónoma de Aragón, dentro del sistema constitucional español, ostenta por su historia una identidad propia en virtud de sus instituciones tradicionales, el Derecho Foral y su cultura.

Atamas d’ixo, d’a propia consideracion que Aragon tiene legalment, o d’os trangos d’a suya istoria que charran que Aragon ye un pueblo con identidat propia dende fa 1200 anyos, son asabelas as muestras que os propios aragoneses femos de nusatros mesmos. Istas nomas son d’istos zaguers diyas.

  • A posible candidata d’o PSOE a lo Gobierno d’Aragon, Eva Almunia, mos dice que emos de sentir y sobre tot, dixa esclatero o que piensa o PSOE d’a “nacionalidat istorica aragonesa”. Tamien ye atra que charra por totz os aragoneses, atamas que o propio barometro que encarga cada tres meses o gobierno d’Aragon no dixe tan esclatero que totz os aragoneses piensen y sientan o mesmo.

    Como sociedad, como aragoneses, tenemos mucha conciencia de nuestra identidad, pero también somos muy españoles. Nos lo creemos y queremos serlo.

  • Ta dixar esclatero por qué bi ha una bandera d’Espanya bien graniza en o culo d’o Chusticia acotalau d’Aragon, cada anyo l’exercito espanyol sale d’os suyos cuartels ta fer un omenache a ixa bandera en ixe puesto de Zaragoza, concretament, no en atro, ni en a Delegacion d’o Gobierno, nian os cuartels (que bi’n ha y muitos) de l’exercito espanyol en Aragon. As fuerzas vivas d’a ziudat amas, aplauden a iniciativa que dixa claro qui, como y por que acotolo a lo Chusticia y con el parti d’as libertatz d’o viello Reino.
  • Con tota a normalidat d’o mundo os meyos aragoneses emplegan l’adchetivo “regional” ta charrar d’Aragon y mesmo publicacions de l’Asociacion d’a Prensa d’Aragon lo fan servir sin garra vergüenya. Ye lo cutiano, ilegal, pero cutiano. Isto deciban os profesionals d’a comunicacion local en Aragon dimpues d’un Congreso en Balbastro.

    La agenda informativa de Zaragoza y sus administraciones copa en exceso la información regional. Una comunicación más fluida con los medios locales ayudaría a que las cuestiones de más interés encuentren cabida. El medio regional debe abrir los ojos a la información local y los periodistas locales deben buscar la singularidad de sus noticias para encontrar ese hueco.

Parando lo diya d’Aragon

Miércoles, abril 21, 2010 16:57
Publicau en a categoría purnas

O Gobierno d’Aragon ha decidiu que o diya d’Aragon siga una mena d’auto trancau, institucional y, por suposau, gota reivindicatiu. No bi habra autibidatz en as carreras, os autos salen d’a seu d’o Gobierno y se’n ban a o palacio de Congresos, y mesmo se trestalla o diya en as tres ziudatz prencipals, en cuenta de potenciar un auto de dinnidat nacional.

Remera una mica a ixos anyos 90 cuan o gobierno (allora d’o PP) feba lo posible por quitar tot zenyo identitario a o diya d’identidat por definicion. A chent (allora dezaga d’a puyant CHA) saliba t’as carreras y mesmo o PAR facio un congreso dicindo que yeran nacionalistas. Tot ixo s’esbafo como yera de dar porque en a nuestra istoria ye esclatero que l’aragones ha dixau siempre as custions de reibindicacion por atras custions esferentz.

Huet son diyas en que un gobierno (una mitat d’o cual ye fundament anticatalanista) encarga totas as campanyas, mesmo as d’identidat, a una empresa catalana, Bassat & Ogilvy. No nomás istas, tamien campanyas d’Aramon, de Zaragoza 2016, d’a Expo 2008, a promocion institucional d’o Gobierno d’Aragon, o mesmo a chestion de Toc-Toc, o rechistro de vivienda publica.

Ye una d’ixas contradicions que mos dixan istos diyas, an se reivindican obras d’arte a un costau d’o disierto pero no a l’atro d’o Moncayo. U an se diz que mos deben diners, pero se perdonan millons d’euros que mos ferian buena onra.

Una d’ixas contradicions como que o vicepresident d’o Gobierno diz que “a mas autonomia mas capacidad“, pero por suposau refusa charrar d’a unica autonomia que mos dixaria fer tot ixo que soniamos, ye dicir a independencia. De feito, o silochismo proposau por José Ángel Biel nomas tien una salida. Mas autonomia, mas capacidad, ergo total autonomia total capacidad.

U a contradicion de parar unas chornadas sobre l’estau d’as Autonomias an una ponent ye capable de dicir que “Aragón es una de las CC.AA. que mejor conecta los principios de unidad y autonomia”, chusto dos diyas dimpues de saber que o Gobierno d’Espanya ha timau a o nuestro gobierno con a deuda tributaria, que no bosaran tampoco tot o que cal por l’incendio de San Gregorio, que no feran cosa por as nuestras infraestruturas, que encara deben diners ta ubrir infraestructuras ya feitas u que han bosau en atros puestos, u que refusan desaloxar tot o sulero melitar buedo que ocupan en iste pais.

Os “principios de unidad y autonomia” de que charra Patricia Asensio, a supradita ponent, beden estar ixo que dicen en espanyol “ser la puta y pagar la cama”, y en ixo si que tiene razon. Os esferentz gobiernos d’Aragon y os que lis botamos tenemos esclatero ixe prencipio. No nomas somos d’os que mas mos furtan, mos enganyan, mos mienten y mos ningunean, amas, regalamos diners y sobre tot, somos espanyols, os que mas. Y sin problemas d’identidat que diz o nuestro president Iglesias. Y olé.

Esbielle: Ayer en as Cortes se charro d’as mermas tributarias que dicen, d’ixos diners que Espanya no bosa y que nusatros no reclamamos como cal. A foto ye d’o Periodico de Aragon, encara que en o testo preben de chustificar ista vergüenya, que ta bella cosa Larraz ye d’o PSOE. O conseller d’Economia esplanica en a tribuna porque han traicionau unatra vegada a Aragon y lo que li sale ye ista foto.

Foto Periódico de Aragón

Foto Periódico de Aragón

A obsesion identitaria d’o Gobierno d’Aragon

Martes, marzo 30, 2010 17:45
Publicau en a categoría purnas

Fa unas semanas o bizepresident d’Aragon (por l’inte) Jose Angel Biel, ha prencipiau una intresant campanya endrezata a la comunicacion dichital. Fueras d’as pocas coincidencias ideolochicas, s’ha de reconoixer que ye un d’os pocos politicos aragoneses que s’ha dezidiu a baxar a charrar con a chen en Twitter, Formspring o a trabiés d’o suyo blog. Cada martes dende Formspring contesta preguntas d’a chen. Huet, dentre atras cosas, ha charrau d’a prosima sentencia d’o Constitucional espanyol sobre l’Estatuto catalan. En a rispuesta de Biel m’ha trucau o ficacio una frase:

Los aragoneses somos plenamente conscientes de lo que somos, de lo que hemos sido y de lo que queremos ser, todo lo demás son pérdidas de tiempo.

Ye una d’as frases tamién preferidas d’o president Iglesias. “Los aragoneses no tenemos problemas identitarios” ha dito en mas d’una y de dos ocasions. Ye a manera d’o Gobierno d’Aragon de rebaxar as tensions nacionals y sobre tot, remarcar a “lealtad” con o Gobierno d’Espanya. “No tenemos problemas de identidad”. Pero ixa frase no ye berdat. Ixa frase no da lo trango siguient. U puestar que l’anterior. Ye cierto que no tenemos problemas d’identidat, porque cadagun tiene la suya, pero ixa ye a trampa d’o Gobierno, que un por un no tiengamos problemas no quiere dicir que toz tiengamos a mesma identidat, que ye o que en o fundo, quieren dicir tanto Biel como Iglesias.

Y no, no tenemos a mesma perceucion d’a identidat en Aragon, o propio barometro que cada tres meses encarga o Gobierno diz que no toz pensamos igual de “que somos” “como somos” o que “mos sentimos”. En o zaguer, y d’as tres opcions que da la encuesta cuasi un 20% diz que ye mas aragones que espanyol, manimenos un 60% que son igual d’espanyols que d’aragoneses y a resta (fueras d’o marguinal ni una cosa ni atra) son ma que mas espanyols que aragoneses.

Puestar que un por un no tiengamos problemas, y de feito, as dos identidaz dominants (aragones y espanyol) tienen un equilibrio mayoritario que no tienen en atros puestos, pero no ye berdat que os aragoneses pensemos toz iguals d’o que somos y d’o que no somos.

Yo no soi español

Jueves, febrero 18, 2010 19:16
Publicau en a categoría purnas

Cuan estié en Estaus Unitos me trucó o ficazio a reyalidat identitaria d’o país. Allí tienen prou esclatero qué ye a nazionalidat y qué a ziudadanía. Por ixo, son “ziutadans americanos” chen de nazionalidaz esferens, italians, irlandeses, angleses, chinos, alemans, mexicans, afroamericans o griegos. No pasa lo mesmo en España, an se trafuca o sentiu d’as dos cosas mesmo en a Constituzión que charra de begadas de ziudadans y a begadas de nazionals. Si a Constituzión española rispetase a tradizión d’o liberalismo politico d’an emanan totas as constituzions dende a Constituzión d’os Estaus Unitos, no trafucaria ixas dos cosas. De feito, si las trafuca, ye por un intrés politico en esbafar as tensions y esferenzias nazionals d’os paises que a lo luengo d’a istoria han conformau un estau que se diz España.

Repasando a Istoria beyeremos que España no surtió d’un feito nazional (como Alemania, o Italia, por exemplo) sino por intreses dinasticos d’os reis. Primer os Trastamaras que abión de conquerir Navarra y Granada, amás de chunir politicamén baxo o suyo dominio a resta de territorios. Dimpués d’os Austrias, que baxo o suyo dominio tenión paises tan esferéns nazionalment como os Paises Baxos, Aragón, Castiella, o mesmo territorios alemans). Mas tardi, dos Borbons, os unicos que consiguión por conquista reduzir toz os territorios (menos os bascos) a una mesma lei, ixo si, por dreito de conquista, como bien esplanican os Decretos de Nueva Planta.

De a poco, s’identificó o feito nazional castellán con o feito nazional español, y se fazión sinonimos en o ideario d’o poder politico, y ixo contina igual dica agora. Por ixo, cuan bella presona ziudadana de España, porque bosa os suyos impuestos en España, triballa en España y rezibe serbizios d’España diz que no ye español o primer que li’n dizen ye: “mira en tu carnet de identidad”.

Y yo lo miro, y en garra puesto beigo que ixo diga que soy español. O DNI zertifica que soi ziudadan d’un estau que se diz España, pero no soy “español”, ye dizir, “castellán”. Soi aragonés, porque mesmo o Estatuto reduziu diz que Aragón ye una nazionalidat, y, por tanto, os suyos abitans son nazionals d’ixe país y no pas d’atro.

De feito, soi conbenziu que si os poders politicos (toz, dende Cádiz), esen quiesto creyar un sentimien de pertenenzia, como pasa en os Estados Unitos, esen puesto rispetar as esferens nazionalidaz de l’Estau. A Constituzión de Cádiz charraba de “españols d’ultramar” y agora ixos son ziudadans d’atros paises y nazionals d’ixos países. Ye un prozeso que continará china chana entabán dica o diya que o poder politico español repleque y explizite a esferenzia entre ser ziudadán español y ser “nazional” español. En ixa dualidat mos podremos sentir más comodos o no, pero responderá más a la sensazión “esferenziadora” que en Cataluña, Euskadi y en menor mida en Galiza o Aragón, se tiene d’a resta de l’Estau.

Yo por l’inte, soi ziudadán español, ye esclatero, porque boso os mios impuestos y tiengo un DNI, pero ixa no ye a mia nazionalidat. Igual que no soi catolico atamás que Ilesia catolica me tienga en a suya base de datos, o encara que estando europeo no siga lo mesmo que un ozitan, un franzés o un ruso.